CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG
Hôm nay: 24/09/2017 11:50:28 (GMT+7)
Liên hệ tòa soạn: +84.0204.3 856 624

Vạn dặm rừng sâu "cõng" cây dược liệu về đồng đất quê hương

Cập nhật: 10:02|19/09/2016

(BGĐT) - Rong ruổi đường trường hàng chục năm, dấu chân đã từng in trên hầu hết các cánh rừng trong nước và ngoài nước để đưa cây dược liệu quý về bảo tồn, phát triển làm thuốc chữa bệnh. Và hơn cả là tạo được "cần câu cơm" cho bao người dân quê từ trồng cây dược liệu. Người có niềm đam mê cháy bỏng, luôn tâm niệm học tập theo tấm gương Bác Hồ trong suốt cuộc đời đó là ông Thân Văn Sách, thôn Bình Minh, xã Minh Đức, huyện Việt Yên (Bắc Giang).

Vạn dặm,  rừng sâu, cây dược liệu

Ông Thân Văn Sách trên cánh đồng trồng kim tiền thảo của gia đình.

Có bệnh nên bén duyên với cây thuốc

Men theo con đường đất uốn lượn qua các thửa ruộng, mùi thơm cỏ cây phảng phất trong không gian báo hiệu cho chúng tôi biết rằng mình đã đặt chân đến “xứ sở” của cây dược liệu. Hiện ra trước mắt ngút ngàn các loại cây kim tiền thảo, sả, hương nhu tỏa hương khắp cánh đồng. Hương thơm đó đưa chúng tôi tìm đến nhà ông Thân Văn Sách, người đầu tiên đưa cây dược liệu về đồng đất này.

Khuôn mặt rám nắng, dáng người nhỏ nhưng săn chắc, giọng nói điềm tĩnh, ánh mắt toát lên vẻ tự tin – ông Sách đem lại cho chúng tôi cảm giác thật gần gũi khi lần đầu tiếp xúc .

“Nói đến cây dược liệu thì phải mắt thấy, tai nghe mới thấy hết cái hay, cái quý của nó”, ông Sách hồ hởi kéo chúng tôi ra khỏi bàn trà. Ngay mảnh vườn trước nhà đủ các loại cây mọc xanh tốt, ông vạch ra loại cây lá xanh thẫm to bằng bàn tay nói: “Đây là loại lá trị xương khớp. Nếu ai chẳng may bị gẫy xương, chỉ cần đắp vào là đỡ đau hẳn. Loại cây này tôi lấy từ rừng sâu về”. Bước chân ra ven bờ ao, ông chui vào lùm cây, hái một cành thân mềm, lá dài rồi khoe: “Loại này rất hiếm, ưa trồng ở đất ẩm ướt, rất tốt chữa cho người rụng, hói tóc. Tôi đang cố gắng gây tạo giống”. Cứ mỗi bước chân, ông lại say sưa kể tên các loại cây, công dụng ra sao, ưa trồng trong khí hậu, thổ nhưỡng như thế nào, khi nào chiết xuất đạt tinh chất tốt nhất… khiến chúng tôi cứ ngỡ trước mắt không phải là người nông dân chất phác mà là một nhà khoa học thực thụ với sự hiểu biết sâu sắc.

Cơ duyên khiến ông gắn bó với cây dược liệu thật bất ngờ. Ông vốn xuất thân từ hộ nghèo có 7 anh chị em. Lập gia đình và 5 đứa con lần lượt ra đời trong sự khốn khó. Năm 1974, ông lặn lội lên Thái Nguyên làm công nhân gang thép. Lao động quá sức, ông bị thoái hóa cột sống nặng. Cuộc sống của ông lúc này lấy bệnh viện làm nhà, hết ở Bắc Giang lại ra Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức (Hà Nội). Thương em bệnh tật, anh rể ông ở huyện Cao Lộc (Lạng Sơn) cất công tìm mua thuốc của người dân tộc Mán gửi về chữa trị. 3 thang thuốc này như “phép màu kỳ diệu” giúp ông khỏe mạnh trở lại.

Nhiều người trong làng bị đau cột sống biết tin cũng nhờ lấy hộ. Thấy ai dùng đều hữu hiệu, ông cất công đem loại thuốc này lên nhờ các bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai phân tích giúp công dụng. “Một ông nông dân nhếch nhác đến bệnh viện truy tìm nguồn gốc thuốc chắc họ ngạc nhiên lắm. May tôi được các bác sĩ ở đây giới thiệu sang gặp thầy thuốc Nguyễn Duy Thuần, Viện Dược liệu Trung ương”, ông Sách nhớ lại. Cây thang ngâm, loại dược liệu dân tộc đem lại sức khoẻ cho ông đã trở thành đề tài nghiên cứu của các thầy thuốc Viện Dược liệu Trung ương từ đây. Và với ông Sách, hành trình đi tìm các loại cây dược liệu cũng bắt đầu mở ra. 

Dấu chân nơi rừng thẳm

Luôn tâm niệm học theo gương Bác ở sự miệt mài, cần mẫn, vượt lên khó khăn. Vậy là hằng ngày, cứ chiếc xe máy cà tàng, ông rong ruổi nhiều nơi. Đi đến đâu, ông cũng lân la tìm đến người chuyên vào rừng lấy cây thuốc. Hỏi mua sản phẩm của họ, tìm hiểu công dụng rồi cùng theo chân vào rừng sâu kiếm thuốc. Ông sống cả tuần, cả tháng ở các bản làng xa xôi. Tìm được thuốc, ông lại chạy xe một mạch đến Viện Dược liệu Trung ương nhờ các nhà khoa học phân tích, đánh giá. Dần dà, ông được Viện đặt hàng thu gom đủ các loại cây dược liệu. Khi thì cây bồ bồ, lúc lại nấm tỏi dương, khi thì bó lá khô, lúc lại lủng lẳng cả bọc cây tươi đem về làm giống. Cứ trong Viện có nhu cầu loại cây gì, ông tìm mang về bằng được loại đó. Không chỉ các cán bộ ở Viện, ông còn “bắt mối” với hầu hết các nhà nghiên cứu dược liệu ở nhiều trường đại học, viện nghiên cứu. Nhắc đến ai, nghiên cứu đề tài gì, ông đều thuộc nằm lòng. 

Vạn dặm,  rừng sâu, cây dược liệu
Xưởng sơ chế dược liệu của HTX Dược liệu Khánh Hoa, thôn Bình Minh, xã Minh Đức (Việt Yên).

Không chỉ dừng ở các khu rừng trong tỉnh, ông còn đến tỉnh Hà Giang, Lào Cai, Yên Bái, hết miền Bắc lại vào miền Trung, Tây Nguyên, thậm chí sang cả đất Lào tìm cây thuốc quý hiếm. Có lần vào rừng sâu, vừa tìm thấy nấm quý trong gốc cây, ông suýt bị rắn hổ mang cắn hay những lần bị mắc kẹt, chịu đói, rét vì mưa lũ nhưng mọi khó khăn không ngăn cản bước chân. “Tôi đam mê với cây thuốc, càng đi mới thấy trong nhân gian có vô vàn loại cây thuốc quý hiếm. Nó như sức hút khiến mình không biết vất vả là gì”, ông Sách bộc bạch. 

Bao năm “nếm mật, nằm gai” ở rừng sâu, ông đã thông thạo từng loại cây thuốc gì ở vùng nào, nơi nào có, ai thu gom. Từ đây, các công ty dược tìm đến ông. Đến nay, ông trở thành “cầu nối” thu gom dược liệu cho hơn 100 doanh nghiệp. Trong đó có doanh nghiệp lớn như Công ty Sao Thái Dương, Công ty Dược TW 5, Công ty Dược Á Châu. Vào mùa thu hoạch nguyên liệu, nhà ông tấp nập xe từ các nơi chở đến. Mỗi năm, ông tiêu thụ cho nông dân hàng trăm tấn dược liệu. 

Bảo tồn và phát triển cây dược liệu

Sau mỗi chuyến đi, ông nhận thấy rừng ngày càng bị tàn phá, cây dược liệu dần hiếm hoi. “Tại sao mình không trồng thử để bảo tồn?”- ý nghĩ đó đã nảy sinh trong đầu ông. Nghĩ là làm, khi đi rừng về, lúc thì ông mang hạt, khi lại mang cây giống về trồng ở vườn nhà. Nhưng suốt 2 năm thử nghiệm, hầu hết các loại cây đều không phát triển được. Không nản chí, ông vừa học hỏi kinh nghiệm thực tế từ dân bản vừa nhờ các nhà khoa học phân tích xem mỗi giống cây trồng bằng hạt hay thân, rễ là phù hợp, ưa khí hậu, thổ nhưỡng nào, thời điểm nào xuống giống, thu hoạch. “Trời không phụ công người”, cứ như vậy, ông đã từng bước chinh phục các loại cây quý hiếm. 

Vạn dặm,  rừng sâu, cây dược liệu
Ông Thân Văn Sách (bên phải) kiểm tra sinh trưởng của cây đinh lăng lai tại một hộ dân trong thôn Bình Minh.

Từ năm 2005, thấy ông trồng dược liệu cho thu hoạch gấp nhiều lần trồng lúa, bà con xung quanh học hỏi, làm theo. Ông vừa cung cấp giống, vừa hướng dẫn kỹ thuật lại bao tiêu sản phẩm. Hiện ông có vùng nguyên liệu khoảng 30 ha ở Việt Yên, Tân Yên, Lạng Giang… Ông Thân Văn Tâm, Trưởng thôn Bình Minh, xã Minh Đức cho biết: "Nhờ có ông Sách đưa cây dược liệu về trồng, nhiều hộ dân trong thôn đã thoát nghèo, có của ăn của để. Hiện nay, hầu như hộ nào cũng trồng cây dược liệu cho ông Sách". Ngoài ra, ông Sách còn liên kết với một số công ty trồng hàng trăm ha dược liệu ở 20 tỉnh, thành phố trong nước. Ông còn là “địa chỉ” để các trường đại học nông nghiệp gửi sinh viên nhờ hướng dẫn trồng dược liệu. Tháng 8-2015, ông Thân Văn Sách thành lập HTX Dược liệu Khánh Hoa. Để sơ chế ban đầu trước khi cung cấp cho các công ty dược, ông sáng chế nhiều loại máy như máy cắt, máy ép, hệ thống sấy. 

Năm nay, ông gần 60 tuổi nhưng đôi chân dường như chưa biết mệt mỏi, vẫn như con thoi nay ở tỉnh này, mai ở tỉnh kia. Điều đáng quý, ông đã truyền hiểu biết về dược liệu cho con trai - anh Thân Quang Lô hiện đã tốt nghiệp Trường trung cấp Y dược Tuệ Tĩnh (Hà Nội), mở cửa hàng thuốc đông y, chuyên cắt thuốc, bấm huyệt chữa bệnh cho bà con xa gần.

Bao năm gìn giữ, bảo tồn và phát triển cây dược liệu, ông Thân Văn Sách đã vinh dự được Bộ trưởng Bộ Y tế và Chủ tịch UBND huyện Việt Yên tặng Bằng khen, giấy khen các loại.

Chia tay chúng tôi, ông chia sẻ mong ước được mở một nhà máy chiết tinh chất dược liệu ngay trên quê hương để giúp người dân nơi đây làm giàu.

Thành Nam - Hồng Hiếu

Vạn dặm, rừng sâu, cây dược liệu
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Nóng nhất
Đọc nhiều nhất
Khi xã lên phường

Khi xã lên phường

(BGĐT) - -Tới đây, xã ta sẽ trở thành một phường trong TP. Thủ tục họp dân các thôn xóm lấy ý kiến về chủ trương này hoàn thiện từ mấy tuần trước, tôi nghe nói số phiếu đồng ý rất cao.