Bắc Giang: 18/09/2019 02:09:47 (GMT+7)
Trang chủ CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Điếm Thiên và những dấu ấn lịch sử

15:50 | 11/05/2019

(BGĐT)- Điếm Thiên (ảnh) là một ngôi điếm cổ, trước thuộc xóm Thiên - thôn Phố, nay là tổ dân phố Kế, phường Dĩnh Kế (TP Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang). Theo các cụ cao niên truyền lại, điếm được xây dựng vào năm Quý Dậu (1573) dưới triều Lê Thế Tông. Đây là nơi thờ Thổ thần, một tín ngưỡng cổ của cư dân nông nghiệp vùng đồng bằng Bắc Bộ (theo quan niệm dân gian, Thổ thần có nhiệm vụ trông coi một vùng, giữ cho dân an vật thịnh). 

Một số người cao tuổi của địa phương kể rằng, trước Cách mạng Tháng 8-1945, điếm Thiên có 2 nếp nhà, một nếp 3 gian to hơn, cửa hướng ra đồng Trũng (nay là khu đô thị Bách Việt), phía trước cổng có 2 cây đa to, một nếp nhà nhỏ hơn ở phía sau tiếp giáp với nhà dân. 

Điếm Thiên, Bắc Giang, di tích, lịch sử

Điếm Thiên. 

Hiện nay, điếm Thiên có bình đồ kiến trúc kiểu chữ đinh gồm tòa tiền tế 1 gian 2 chái nối vuông góc với hậu cung kết cấu kiến trúc đơn giản theo kiểu kèo kìm không chạm khắc cầu kỳ, chủ yếu là bào trơn đóng bén. Điếm tọa lạc trên khuôn viên rộng khoảng 350m². Ba mặt xung quanh là nhà dân tạo một cảnh quan không gian thoáng đẹp giữa một vùng đất yên bình.

Hiện trong điếm còn giữ một bát hương cổ thế kỷ XIX, một án thư đá xanh, tượng quan Thổ thần, ngai thờ, bài vị; một chum sành cổ, một liễn cổ dùng để giấu tài liệu bí mật của cách mạng và lương thực nuôi cán bộ Việt Minh. Những ngày lễ, tiết, đặc biệt ngày chính lệ 23 tháng Giêng âm lịch người dân tổ chức các hoạt động văn hóa, tín ngưỡng truyền thống. 

Ngoài phần tế lễ kính dâng Thổ thần, nhân dân tổ chức các trò chơi dân gian như: Kéo co, đập niêu, đi cầu kiều, chọi gà, đấu vật, hát ống... thu hút đông đảo nhân dân các vùng lân cận tham dự. Hằng năm, các cụ tổ chức cúng cháo vào mỗi dịp vào hè, ra hè. Xưa kia, người dân trong xóm thường họp bàn công việc chung và các tuần đinh tập trung làm nhiệm vụ canh gác bảo vệ xóm làng.

Dĩnh Kế có vị trí trọng yếu, tiềm năng KT-XH quan trọng, truyền thống đoàn kết, tinh thần quật khởi chống giặc ngoại xâm. Ngay từ cuối những năm 20 của thế kỷ trước, khi đất nước còn chìm trong đêm trường nô lệ, ánh sáng cách mạng đầu tiên đã nhen nhóm trên mảnh đất này. Các thanh niên như Cầu, Son, Bìa là những đại biểu trẻ tuổi, tiên tiến của Dĩnh Kế đã tham gia hoạt động cách mạng.

Bước vào thời kỳ đấu tranh giải phóng dân tộc (1939 - 1945), phong trào cách mạng ở Dĩnh Kế phát triển nhanh. Gia đình anh Chung, ông Tẻo, cụ Lý Trà là những cơ sở cách mạng. Đến năm 1943, tổ chức thanh niên cứu quốc xóm Thiên - phố Kế ra đời do anh Chung phụ trách. Ở Dĩnh Kế, từ khi phong trào cách mạng hình thành, một đường dây liên lạc với nhiều phương thức hoạt động bí mật đã được xây dựng và thực hiện nghiêm túc. 

Trong đường dây liên lạc bí mật ấy, điếm Thiên là một trong mắt xích đặc biệt quan trọng. Từ điếm Thiên có thể đi sang Trại Nguột, làng Lường, Dĩnh Trì, Hương Gián và nhiều nơi khác, tránh những con mắt của quân địch từ bốt Kế, tránh được toán lính địch tuần tiễu ngày đêm trên đường 13, nay là đường 31.

Với những điều kiện ấy, từ năm 1940 đến 1945, điếm Thiên và các cơ sở cách mạng lân cận đã có nhiều cán bộ cách mạng qua lại, đứng chân. Lịch sử Đảng bộ phường Dĩnh Kế xuất bản năm 2015 đã khẳng định: "Trại Nguột được coi là xóm Đỏ của Dĩnh Kế. Để tránh bị chặn đường đi qua bốt Kế, các cán bộ cách mạng thường đi qua Dĩnh Trì, điếm xóm Thiên và các gia đình xung quanh trở thành nơi cán bộ qua lại đứng chân. Cán bộ qua lại hoạt động được nhân dân nuôi giấu an toàn...". Các đồng chí Chu Đình Khôi, Chu Đình Kỳ, Lê Hoàng, Trần Quốc Hoàn, Nguyễn Văn Đặng, Hồ Công Dự, Hoàng Hà Châu... là những cán bộ cách mạng qua lại hoạt động nhiều trên địa bàn này. 

Điếm Thiên đã trở thành điểm liên lạc bí mật đặc biệt quan trọng của cách mạng lúc bấy giờ. Đồng thời cũng là điểm cảnh giới đảm bảo an toàn cho cán bộ về làm việc, hội họp tại nhà ông Tẻo và một số cơ sở khác. Các tài liệu cần cất giấu, cần phát đi đều được đặt ở nơi quy định trong chum sành chôn dưới bục án thư hoặc dưới chân đáy bát hương. Đằng sau điếm có một cái hườm rất thuận tiện cho quần chúng bí mật mang gạo, ngô, khoai, sắn đặt vào để tiếp tế cho các cơ sở nuôi giấu cán bộ...

Sau khi khảo cứu sơ bộ và nhận thấy tính lịch sử quan trọng của điếm Thiên, tháng 4-2017, phường Dĩnh Kế đã mời các nhà khoa học, nhà nghiên cứu lịch sử đến tham quan và tổ chức hội thảo khoa học về giá trị lịch sử, văn hóa điếm Thiên, phường Dĩnh Kế. Trước những cứ liệu lịch sử quan trọng, các nhà khoa học, nghiên cứu lịch sử khẳng định điếm Thiên là một điểm di tích lịch sử cách mạng. Ngày 24-12-2018, Chủ tịch UBND tỉnh đã ra Quyết định số 2012/QĐ - UBND công nhận điếm Thiên là di tích lịch sử.

Đình làng Thắm, xã Cảnh Thụy được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh
(BGĐT)-UBND xã Cảnh Thụy, huyện Yên Dũng (Bắc Giang) vừa tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích Lịch sử cấp tỉnh đối với đình làng Thắm (thuộc thôn Tân Mỹ). 
 
Văn chỉ Thổ Hà - di tích Nho học
(BGĐT)- Trở về các làng cổ ở xứ Bắc, có lẽ ít nơi còn bảo lưu được vốn di sản văn hoá đậm đặc như làng cổ Thổ Hà, xã Vân Hà, huyện Việt Yên (Bắc Giang). Làng quê này không chỉ nổi tiếng bởi truyền thống lịch sử văn hoá mà còn được nhiều người biết tới bởi truyền thống hiếu học từ xa xưa. Văn chỉ Thổ Hà là minh chứng cho truyền thống ấy của làng quê cổ miền Kinh Bắc.
 
Chùa Y Sơn được cấp Bằng di tích lịch sử cấp Quốc gia
(BGĐT) - Ngày 19-2, Đảng ủy, UBND xã Hòa Sơn (Hiệp Hòa) tổ chức lễ đón nhận Quyết định xếp hạng chùa Y Sơn là di tích lịch sử cấp Quốc gia.
 
Đình làng Sặt được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh
(BGĐT) - Sáng 19-2, UBND xã Liên Sơn, huyện Tân Yên (Bắc Giang) tổ chức Lễ đón nhận Bằng xếp hạng di tích Lịch sử cấp tỉnh đối với đình làng Sặt. Tới dự có đồng chí Nguyễn Thái Lai, Phó Chủ tịch UBND huyện Tân Yên. 
 
Đình Đối Sơn được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh
(BGĐT) - Ngày 11-2, xã Bình Sơn, huyện Lục Nam (tỉnh Bắc Giang) tổ chức lễ đón bằng công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh đình Đối Sơn.
 
Khảo sát lập dự án bảo tồn, phát huy khu di tích lịch sử chùa Am Vãi
(BGĐT) - Lãnh đạo UBND huyện Lục Ngạn (Bắc Giang) và trụ trì chùa Ba Vàng (Quảng Ninh) vừa đến thăm, khảo sát để lập dự án bảo tồn, phát huy khu di tích Lịch sử - Văn hóa và Danh thắng chùa Am Vãi, xã Nam Dương (Lục Ngạn).
 

Nguyễn Mạnh Hà

Điếm Thiên, Bắc Giang, di tích, lịch sử
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Thông tin liên hệ

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập: Trịnh Văn Ánh - Tòa soạn ĐT:84.0204.3856624
Fax:+84.0204.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Đề nghị ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.