CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

5 tiến sĩ võ nổi danh

(BGĐT) - Khác với khoa cử, lịch sử võ cử Việt Nam chỉ kéo dài khiêm tốn trong 69 năm dưới triều Lê Trung Hưng với 19 khoa. Cả nước tuyển chọn được 199 tạo sĩ (tức tiến sĩ võ), trong đó có 5 tiến sĩ nổi tiếng người Bắc Giang. Sau khi thi đỗ, đa số họ đã trở thành những võ quan, võ tướng đóng góp tích cực trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.

 

5 tiến sĩ võ, nổi danh, Bắc Giang
Tái hiện Lễ hội Tiến sĩ võ tại Fastival Huế.

Miền đất Bắc Giang xưa kia là miền thượng của đạo/xứ/trấn Kinh Bắc, một trong tứ trấn trọng yếu ở phía bắc Kinh thành Thăng Long/Đông quan/Đông Đô và được xem như “miền phên giậu” nơi ải Bắc. Nơi đây đã sản sinh ra 58 nhà khoa bảng (tiến sĩ ngạch văn) và nhiều nhân tài, những võ tướng tài ba đã lưu danh trong sử sách. Kể về lịch sử võ cử quê hương, trước tiên phải nhắc đến vị Tiến sĩ Hoàng Đình Tá, người làng Quế Trạo, huyện Hiệp Hòa (nay thuộc thôn Thái Thọ, xã Thái Sơn). Ông đỗ Đồng Tạo sĩ trúng hạng khoa Bính Thìn năm Vĩnh Hựu thứ 2 (1726) đời vua Lê Ý Tông.

Tiếp đến là Tiến sĩ Hoàng Đình Bảo (SN1743), quê ở xã Tư Mại (Yên Dũng). Ông vốn có tên là Hoàng Đăng Báo sau đổi thành Hoàng Tố Lý được danh tướng Hoàng Ngũ Phúc, quê ở xã Phụng Công (Yên Dũng) nhận làm con và đưa vào dinh phủ nuôi dạy. Vì vậy nên từ khi còn ít tuổi Hoàng Đình Bảo đã có thiên hướng theo binh nghiệp, dùi mài kinh sử, võ nghệ. Năm 22 tuổi ông đã đậu Hương tiến khoa Ất Dậu năm Cảnh Hưng 26 (1765). Một năm sau, ông thi đỗ Tạo sĩ ưu phân hạng khoa Bính Tuất. Sau được bổ chức Quản binh, Hoàng Đình Bảo đã thể hiện là người tài giỏi cả văn lẫn võ. Ông được Minh Đô vương Trịnh Doanh tin tưởng gả con gái cho làm Phò mã phủ Chúa. 

Với tài thao lược Hoàng Đình Bảo được cử làm Trấn thủ các xứ Thuận Hóa, Sơn Nam, Nghệ An. Đấy là những vùng đất quan yếu của chính quyền Lê - Trịnh rất cần võ tướng tài ba trấn nhậm. Ông được thăng chức Tham tụng tước Điển thọ hầu, sau được thăng tước Huy Quận công là trọng thần thời Trịnh Sâm. Đến năm Cảnh Hưng 43 (1782) gặp loạn kiêu binh nên bị loạn quân giết.

 

5 tiến sĩ võ, nổi danh, Bắc Giang

Văn bia đề danh tiến sĩ võ.

Làng Phụng Công còn một vị tiến sĩ võ nữa là Dương Đình Hài (không rõ năm sinh và mất). Sách Lê triều Tạo sĩ đăng khoa lục chỉ ghi ông đỗ Biền sinh hợp thức khoa thi Sở cử trước năm 1769 thời Lê - Trịnh. Sau đó đến khoa Bác cử võ thí Kỷ Sửu năm Cảnh Hưng thứ 30 (1769) đời Lê Hiển Tông, ông đỗ Đồng Tạo sĩ ưu trúng hạng.

Trong sách Lê triều Tạo sĩ đăng khoa lục nhắc đến hai vị tiến sĩ võ nữa là Nguyễn Đình Triêm và Nguyễn Trọng Nhẫn. Nguyễn Đình Triêm, người làng Thiết Thượng (Yên Dũng), nay thuộc xã Trung Sơn (Việt Yên). Ông thi đỗ Tạo sĩ ưu trúng hạng khoa Giáp Tuất niên hiệu Cảnh Hưng thứ 15 (1754) đời vua Lê Hiển Tông. Ông được bổ chức Thủ hiệu. Nguyễn Trọng Nhẫn người làng My Điền (Yên Dũng), nay là thôn My Điền, xã Hoàng Ninh (Việt Yên), đỗ Đồng Tạo sĩ ưu trúng hạng khoa Ất Tỵ niên hiệu Cảnh Hưng thứ 46 (1785).

Sử liệu ghi chép thường rất vắn tắt về các danh nhân võ cử, thiếu năm sinh, năm mất cùng chức tước được phong và công trạng thành tích ghi nhận. Đến nay, các danh nhân võ lược Bắc Giang nói chung, danh nhân võ cử đất Bắc Giang nói riêng vẫn chưa được quan tâm nghiên cứu sâu sắc. Những công trạng, sự cống hiến của các tiến sĩ võ cho lịch sử dân tộc và quê hương rất cần được sự quan tâm của các nhà khoa học.

Phong Đức

5 tiến sĩ võ, nổi danh, Bắc Giang
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Bác sĩ Nguyễn Văn Chuẩn: Giỏi phẫu thuật, sáng y đức

Bác sĩ Nguyễn Văn Chuẩn: Giỏi phẫu thuật, sáng y đức

(BGĐT) - Bác sĩ Nguyễn Văn Chuẩn (SN 1977), Trưởng Khoa Ngoại Chấn thương, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Giang là người có bàn tay "vàng", thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật khó. Mới đây, anh là một trong 10 thầy thuốc trẻ tiêu biểu toàn quốc được T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tuyên dương.

Phấp phỏng mùa hoa vải

Phấp phỏng mùa hoa vải

(BGĐT) - Cữ này năm trước, vải thiều nở hoa rộ. Nhưng vì mùa đông ấm nên nhiều vườn vải hiện nay vừa ngậm nụ vừa nhú lộc, hiện tượng rất ít khi xảy ra. Người trồng vải ở Bắc Giang đang đứng trước nguy cơ trắng tay vụ này.

Yêu thương là cúi xuống thật gần

Yêu thương là cúi xuống thật gần

(BGĐT) - 16 lần tình nguyện hiến máu, là cầu nối yêu thương đến các nhà hảo tâm giúp đỡ hàng tỷ đồng cho nhiều hoàn cảnh khó khăn; tự tay làm 70 kg ruốc gửi đồng bào miền Trung bị lũ lụt; bản thân đã đăng ký hiến mô tạng và vận động được hơn 20 người đăng ký… là những thông tin ban đầu về cô gái Nguyễn Thị Nga ở xã Đại Hóa, huyện Tân Yên (Bắc Giang).

Nêu cao vai trò thủ lĩnh

(BGĐT) - Mới đây, Hội các doanh nghiệp (DN) cơ khí của tỉnh Bắc Giang tổ chức Đại hội lần thứ tư. 

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.