Hôm nay: 27/05/2017 17:05:32 (GMT+7)
Liên hệ tòa soạn: +84.0204.3 856 624
CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Quốc hiệu Việt Nam trên bia cổ ở Bắc Giang

(BGĐT) - Việt Nam dân chủ cộng hòa là quốc hiệu nước ta được công bố chính thức khi Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Bản Tuyên ngôn độc lập vào ngày 2-9-1945. Tuy nhiên, danh xưng “Việt Nam” đã xuất hiện trong các thư tịch cổ và bi ký từ thế kỷ XIV - XVII. 

Quốc hiệu,  Việt Nam,  trên bia cổ, Bắc Giang

Bia Tam bảo thị Phúc Quang tự ở chùa Phúc Quang, xã Trung Sơn (Việt Yên).

Sử sách còn ghi, cuối thế kỷ XIV, Hàn lâm viện học sĩ, Thẩm hình viện sự Hồ Tông Thốc biên soạn bộ sách nhan đề "Việt Nam thế chí". Sau đó hai chữ Việt Nam xuất hiện nhiều lần trong cuốn "Dư địa chí" viết đầu thế kỷ XV của Nguyễn Trãi (1380-1442). Trong tác phẩm Trình tiên sinh quốc ngữ của Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585), ngay trang mở đầu tập đã có câu: "Việt Nam khởi tổ xây nền". Thời Nguyễn, quốc hiệu Việt Nam chính thức xuất hiện khi vua Gia Long tuyên phong tên này năm 1804. Sau vua Minh Mạng đổi quốc hiệu Việt Nam thành Đại Nam và chính thức sử dụng từ ngày 15-2-1839.

Hai chữ “Việt Nam” được biểu thị như quốc hiệu xuất hiện trên 4 bài văn bia tại Bắc Giang và đều được soạn khắc ở giữa thế kỷ XVII. Văn bia được tạo tác sớm nhất là văn bia hai mặt Tu tạo tiền đường Diên Quang tự bi - Nguyên Tam bảo thị bi ký vốn dựng ở chợ chùa Diên Quang, xã Xuân Cẩm (Hiệp Hoà). Bia do Nguyễn Hòa, người xã Hoa Thiều, huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, thi đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Mậu Thìn (1628), giữ chức Lễ khoa Đô cấp sự trung soạn văn. Bia tạo năm Dương Hòa 7 (1641). Bia hai mặt, khổ 120 x 80, có 51 dòng, 1.800 chữ, toàn văn chữ Hán, khắc chân phương. Bia trang trí họa tiết rồng chầu mặt trời, mây, diềm dây leo. Bài minh 48 câu ca ngợi công đức và thắng cảnh miền quê Kinh Bắc được dịch nôm là: Việt Nam là nước lớn/ Kinh Bắc chốn cựu cương/ Thuận An nơi thắng cảnh/ Bắc Hà thế hùng cường/ Gia Lâm vùng cảnh đẹp/ Hiệp Hoà thực danh hương/ Sáng trong tự chủ/ Cẩm Bào xuân lộng chương…). 

Bài văn bia Diên Phúc tự tạo khai các sở lập bi ở chùa Diên Phúc, xã Vân Hà (Việt Yên) tạo năm Khánh Đức thứ 3 (1651) cũng nhắc tới quốc danh “Việt Nam” ngay trong phần chính văn: “Việt Nam tú khí, Kinh Bắc chân hình…”  khi ngợi ca cảnh trí mỹ lệ linh diệu nước Việt Nam và các vùng quê Kinh Bắc.  

Quốc hiệu,  Việt Nam,  trên bia cổ, Bắc Giang
Thác bản văn bia Hiển Khánh am bi lưu tại  Viện nghiên cứu Hán Nôm.

Hai chữ "Việt Nam" khắc trên văn bia Hiển Khánh am bi tạo năm Thịnh Đức 3 (1655) ở lăng Chúa Đôi, xã Thái Sơn (Hiệp Hòa) cũng được nhắc đến ở ngay đầu bài minh, được dịch là: Đứng đầu Việt Nam/ Là xã Quế Trạo/ Phía trước sông vây/ Đằng sau núi ấp/ Mạch đất linh thiêng/ Ơn trời rộng mở/ Tướng quan Ngô Mỹ/ Phò tá Trịnh vương… Người soạn văn là Dương Quận công Nguyễn Nghi, Đồng tiến sĩ xuất thân khoa Ất Mùi. Bia được chạm khắc cầu kỳ với họa tiết hoa văn phong phú, là một trong những tấm bia đẹp nhất ở tỉnh Bắc Giang. 

Ở chùa Phúc Quang, xã Trung Sơn (Việt Yên) còn lưu tấm bia Tam bảo thị Phúc Quang tự ở chợ Tam bảo của chùa được soạn khắc năm Dương Đức 2 (1673). Bia ghi công đức ông Vũ Công Lân, Nho sinh trúng thức, tước Lý Triều tử cùng hai bà vợ đã tự cắt đất cúng cho dân xã để lập chợ Tam bảo gần chùa Phúc Quang. Bia còn ghi họ tên những người trong xã cũng tự nguyện góp tiền công đức cho chùa Phúc Quang, tất cả 150 người. Hai chữ Việt Nam trong văn bia được khắc ghi ở câu mở đầu bài minh: Trời nước Việt Nam/ Đất huyện Yên- Quỳnh /Sinh người hiền tài/ Thế khoa họ Vũ...

Trong 4 văn bia trên, xét về văn cảnh, ngữ nghĩa, hai chữ "Việt Nam" được các tác giả soạn văn viết ra rõ ràng định vị Việt Nam là quốc danh của nước ta. Những văn bia trên đều do các trí thức đương thời soạn văn. Họ là người am tường kỷ cương phép nước nhưng vẫn ưa dùng cụm từ "Việt Nam" thay cho quốc hiệu nước nhà. Như vậy, quốc danh “Việt Nam” đã được dân gian quen dùng từ thế kỷ XVI, XVII. Và chí ít cũng là danh xưng được dùng rộng rãi và ảnh hưởng sâu rộng trong dân gian và đã được triều đình phong kiến chấp nhận. Qua các văn bia giúp các nhà khoa học có thêm nguồn sử liệu khi nghiên cứu, khẳng định về quốc hiệu Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử dân tộc.

Nguyễn Văn Phong

Quốc hiệu, Việt Nam, trên bia cổ, Bắc Giang
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Đảng viên Nguyễn Văn Tuấn: Gặp khó, ló sáng kiến

Đảng viên Nguyễn Văn Tuấn: Gặp khó, ló sáng kiến

(BGĐT) - Là tổ trưởng tổ nghiền thuộc Phân xưởng Xi măng (Công ty cổ phần Sông Cầu Hà Bắc), anh Nguyễn Văn Tuấn (SN 1980) có 12 năm gắn bó với doanh nghiệp. Làm việc tại đây, ngoài thể hiện tinh thần gương mẫu, trách nhiệm, tận tụy với công việc, anh còn có nhiều sáng kiến làm lợi cho đơn vị hàng trăm triệu đồng.

Tiến độ xây dựng chợ, trung tâm thương mại quanh khu công nghiệp: Chậm, vì sao?

Tiến độ xây dựng chợ, trung tâm thương mại quanh khu công nghiệp: Chậm, vì sao?

(BGĐT) - Theo Đề án "Giải quyết một số vấn đề xã hội quanh khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh", từ năm 2013 đến 2018 sẽ xây dựng 7 chợ và trung tâm thương mại (TTTM) quanh khu công nghiệp (KCN) để phục vụ nhu cầu mua sắm của công nhân và người dân. Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân, tiến độ thực hiện Đề án rất chậm.

Bảo quản bưởi Diễn trong thùng xốp thông minh

Bảo quản bưởi Diễn trong thùng xốp thông minh

(BGĐT) - Để bảo quản quả bưởi Diễn được lâu ngày, tăng chất lượng và giá trị của quả sau thu hoạch, ông Vũ Công Phong, giáo viên Trường THCS Quý Sơn số 1 (huyện Lục Ngạn, tỉnh Bắc Giang)  đã đưa ra ý tưởng “Bảo quản bưởi Diễn trong thùng xốp thông minh”.

Trường Sa  trong trái tim tôi !

Trường Sa trong trái tim tôi !

(BGĐT) - Trường Sa không xa, đó không chỉ là cảm nhận của riêng tôi mà với bất cứ ai được ra thăm những “cột mốc chủ quyền” giữa trùng dương. Trường Sa không xa bởi cuộc sống của quân và dân trên đảo luôn có sự đồng hành sẻ chia của đất liền, sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng với tấm lòng, niềm tin yêu của hơn 90 triệu người dân đất Việt.

Phát và động

(BGĐT) - Anh bạn tôi đến chơi bảo mới đây được tham dự lễ phát động Tháng Hành động về an toàn vệ sinh lao động ở Hà Nội.