CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Vùng đất lánh nạn của hai vua, một chúa

(BGĐT) - Xưa, Bắc Giang là nơi đất rộng người thưa, rừng núi hiểm trở nên khi thất thế, nhiều vua, chúa đã tìm đường lên lánh nạn. Theo “Hoàng Lê nhất thống chí”, “Đại Nam nhất thống chí” và “Bắc Giang địa chí” của Trịnh Như Tấu (xuất bản năm 1937), Bắc Giang là nơi lánh nạn của Vua Lê Chiêu Thống, Chúa Trịnh và Vua Hàm Nghi.

Vùng đất, lánh nạn, hai vua, một chúa
Vùng đất Yên Thế, nơi Vua Lê Chiêu Thống từng dừng chân lánh nạn.  Ảnh: Di tích đền Thề. 

Khi Pháp xâm lược nước ta, Bắc Giang cơ bản vẫn là miền rừng. Theo những tài liệu trên, khi Quang Trung kéo quân ra Bắc lần thứ nhất, Vua Lê đã cho gia tộc sơ tán về Bắc Giang, trú ngụ ở Trí Yên (Yên Dũng) - vùng quê hẻo lánh giáp sông Lục Nam, bên kia là vùng núi Côn Sơn. Sau đó, Vua và một số thân tín tìm đường lên Mai Sưu - nơi rừng núi hẻo lánh nhất của huyện Lục Nam. Riêng Vua Lê Chiêu Thống về sau mới bỏ trốn khỏi kinh thành. Lên đến Bắc Giang, bị quân Tây Sơn đuổi theo, Vua phải trú ở núi Tam Tầng (bên bờ bắc sông Cầu) một đêm, về sau được đưa lên Yên Thế rồi tìm đường tắt sang Trung Quốc. Khi 20 vạn quân Thanh vào nước ta, bị Nguyễn Huệ đánh cho tan tác, Vua ở lại đất khách cho đến khi qua đời. Đọc hồi ký của Trung tướng Lư Giang, nguyên Tư lệnh Quân khu Thủ đô, được biết thêm: Ông tên thật là Lê Giang, hậu duệ của Vua Lê. Gia tộc ông nhiều đời sinh sống tại Mai Sưu (Lục Nam).

Cũng khi Quang Trung kéo quân ra Bắc, Chúa Trịnh đem gia tộc chạy lên Bắc Giang. Bị quân Tây Sơn đuổi gấp, con cháu Chúa Trịnh mỗi người phiêu dạt một phương. Một người con của Chúa Trịnh lưu lại ở Thọ Xương (TP Bắc Giang ngày nay) về sau phát triển thành một họ lớn ở đây.

Vùng đất, lánh nạn, hai vua, một chúa

Vua Hàm Nghi từng lánh nạn ở vùng đất Bắc Giang.

Về Vua Hàm Nghi, cuốn “Bắc Giang địa chí” cho biết: Ở Bắc Giang có một người tên là Thân Đức Luận, tức Thống Luận. Ông là con một cai tổng có công dẹp giặc nên được đưa vào làm quản dõng ở thành Bắc Ninh. Quan Tổng đốc Bắc Ninh là Tôn Thất Thuyết. Thống Luận được Tôn Thất Thuyết cử cầm quân đánh dẹp giặc Tàu do Lý Lương Tài cầm đầu sang cướp phá, sau đó được phong Chánh Quản, đóng ở đồn Ái Mộ. Khi Pháp đánh được thành Hà Nội, diệt đồn Ái Mộ (Gia Lâm) và hạ thành Bắc Ninh (do Trương Đăng Đản làm Tổng đốc), Thống Luận và Tổng đốc chạy lên Nhã Nam. Về sau, Tổng đốc giao lại binh quyền cho Thống Luận rồi bỏ trốn.

Nhận được mật lệnh của Đô thống Trần Soạn (trước là cấp trên của Thống Luận), Thống Luận đem quân đi Văn Bàn, giúp Ai Lao để hộ giá Vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết lên Cao Bằng. Sau đó, Vua về Phố Toóng (thuộc dãy núi giáp ranh giữa Bắc Giang và Lạng Sơn). Ở đây có đồn của Hoàng Đình Kinh (tức Cai Kinh) - một mệnh quan của triều đình, quê ở Thanh Hóa đang đóng giữ. Giặc Pháp tiến đánh đồn hai lần đều bị Thống Luận cầm quân đánh bại. 

Vua phong cho Thống Luận giữ chức Thống Xuất ngũ quân Đề Đốc. Sau hai tháng, Vua quan lại kéo nhau lên Bảo Lạc, Cao Bằng rồi sang Quảng Tây (Trung Quốc), Cai Kinh ở lại đánh Pháp đến cùng. Đến châu Quảng Thuận, Thống Luận ở lại hộ giá Vua, còn Tôn Thất Thuyết đi cầu cứu viện binh nhưng không thành và chết ở Long Châu (Trung Quốc). Sau đó, Vua để quan quân ở lại, chỉ có hai trưởng vệ và Thống Luận cùng bản bộ đi theo. Về đến châu Thập Lục thì quân Pháp bắt được Vua, Thống Luận đem tàn quân chạy về Yên Thế và Tam Đảo (Thái Nguyên) ẩn náu. Qua tư liệu trên, mọi người được biết thêm: Tôn Thất Thuyết không chỉ “cõng” Vua Hàm Nghi (9 tuổi) ra Hương Khê (Hà Tĩnh) để mưu sự Cần Vương mà còn đưa Vua sang tận Tàu cầu viện nhưng không thành.

Đỗ Văn Thái

Vùng đất, lánh nạn, hai vua, một chúa
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Thầy giáo Lại Tiến Minh: Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng

Thầy giáo Lại Tiến Minh: Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng

(BGĐT) - Học sinh cấp 3 Hà thành thường gọi thầy giáo Lại Tiến Minh bằng tên thân mật “Thầy Minh xì-tin”. Từng có những thành công ở nhiều lĩnh vực như làm mẫu quảng cáo, thời trang, dẫn chương trình và cả kinh doanh… cho thu nhập hơn hẳn nghề dạy học nhưng với Tiến Minh: “Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng”.

Gắn lễ hội với phát triển du lịch

Gắn lễ hội với phát triển du lịch

(BGĐT) - Những ngày đầu Xuân Đinh Dậu 2017, tại các điểm đến văn hóa tâm linh, danh lam thắng cảnh và một số lễ hội trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã thu hút lượng du khách tăng rất mạnh so với năm trước. Thực tế  này tiếp tục gợi mở cho chúng ta hướng đi về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của các lễ hội gắn với phát triển du lịch.

Yêu thương là cúi xuống thật gần

Yêu thương là cúi xuống thật gần

(BGĐT) - 16 lần tình nguyện hiến máu, là cầu nối yêu thương đến các nhà hảo tâm giúp đỡ hàng tỷ đồng cho nhiều hoàn cảnh khó khăn; tự tay làm 70 kg ruốc gửi đồng bào miền Trung bị lũ lụt; bản thân đã đăng ký hiến mô tạng và vận động được hơn 20 người đăng ký… là những thông tin ban đầu về cô gái Nguyễn Thị Nga ở xã Đại Hóa, huyện Tân Yên (Bắc Giang).

Kết nối sinh viên với doanh nghiệp

(BGĐT) - Hội Thanh niên Việt Nam vừa có sáng kiến tổ chức các hoạt động kết nối sinh viên với doanh nghiệp. Cả hai phía sinh viên và doanh nhân có sự gặp gỡ, hợp tác thì chắc chắn sẽ mang lại lợi ích kép, bớt gánh nặng của cả gia đình và xã hội.

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.