CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Vùng đất lánh nạn của hai vua, một chúa

(BGĐT) - Xưa, Bắc Giang là nơi đất rộng người thưa, rừng núi hiểm trở nên khi thất thế, nhiều vua, chúa đã tìm đường lên lánh nạn. Theo “Hoàng Lê nhất thống chí”, “Đại Nam nhất thống chí” và “Bắc Giang địa chí” của Trịnh Như Tấu (xuất bản năm 1937), Bắc Giang là nơi lánh nạn của Vua Lê Chiêu Thống, Chúa Trịnh và Vua Hàm Nghi.

Vùng đất, lánh nạn, hai vua, một chúa
Vùng đất Yên Thế, nơi Vua Lê Chiêu Thống từng dừng chân lánh nạn.  Ảnh: Di tích đền Thề. 

Khi Pháp xâm lược nước ta, Bắc Giang cơ bản vẫn là miền rừng. Theo những tài liệu trên, khi Quang Trung kéo quân ra Bắc lần thứ nhất, Vua Lê đã cho gia tộc sơ tán về Bắc Giang, trú ngụ ở Trí Yên (Yên Dũng) - vùng quê hẻo lánh giáp sông Lục Nam, bên kia là vùng núi Côn Sơn. Sau đó, Vua và một số thân tín tìm đường lên Mai Sưu - nơi rừng núi hẻo lánh nhất của huyện Lục Nam. Riêng Vua Lê Chiêu Thống về sau mới bỏ trốn khỏi kinh thành. Lên đến Bắc Giang, bị quân Tây Sơn đuổi theo, Vua phải trú ở núi Tam Tầng (bên bờ bắc sông Cầu) một đêm, về sau được đưa lên Yên Thế rồi tìm đường tắt sang Trung Quốc. Khi 20 vạn quân Thanh vào nước ta, bị Nguyễn Huệ đánh cho tan tác, Vua ở lại đất khách cho đến khi qua đời. Đọc hồi ký của Trung tướng Lư Giang, nguyên Tư lệnh Quân khu Thủ đô, được biết thêm: Ông tên thật là Lê Giang, hậu duệ của Vua Lê. Gia tộc ông nhiều đời sinh sống tại Mai Sưu (Lục Nam).

Cũng khi Quang Trung kéo quân ra Bắc, Chúa Trịnh đem gia tộc chạy lên Bắc Giang. Bị quân Tây Sơn đuổi gấp, con cháu Chúa Trịnh mỗi người phiêu dạt một phương. Một người con của Chúa Trịnh lưu lại ở Thọ Xương (TP Bắc Giang ngày nay) về sau phát triển thành một họ lớn ở đây.

Vùng đất, lánh nạn, hai vua, một chúa

Vua Hàm Nghi từng lánh nạn ở vùng đất Bắc Giang.

Về Vua Hàm Nghi, cuốn “Bắc Giang địa chí” cho biết: Ở Bắc Giang có một người tên là Thân Đức Luận, tức Thống Luận. Ông là con một cai tổng có công dẹp giặc nên được đưa vào làm quản dõng ở thành Bắc Ninh. Quan Tổng đốc Bắc Ninh là Tôn Thất Thuyết. Thống Luận được Tôn Thất Thuyết cử cầm quân đánh dẹp giặc Tàu do Lý Lương Tài cầm đầu sang cướp phá, sau đó được phong Chánh Quản, đóng ở đồn Ái Mộ. Khi Pháp đánh được thành Hà Nội, diệt đồn Ái Mộ (Gia Lâm) và hạ thành Bắc Ninh (do Trương Đăng Đản làm Tổng đốc), Thống Luận và Tổng đốc chạy lên Nhã Nam. Về sau, Tổng đốc giao lại binh quyền cho Thống Luận rồi bỏ trốn.

Nhận được mật lệnh của Đô thống Trần Soạn (trước là cấp trên của Thống Luận), Thống Luận đem quân đi Văn Bàn, giúp Ai Lao để hộ giá Vua Hàm Nghi và Tôn Thất Thuyết lên Cao Bằng. Sau đó, Vua về Phố Toóng (thuộc dãy núi giáp ranh giữa Bắc Giang và Lạng Sơn). Ở đây có đồn của Hoàng Đình Kinh (tức Cai Kinh) - một mệnh quan của triều đình, quê ở Thanh Hóa đang đóng giữ. Giặc Pháp tiến đánh đồn hai lần đều bị Thống Luận cầm quân đánh bại. 

Vua phong cho Thống Luận giữ chức Thống Xuất ngũ quân Đề Đốc. Sau hai tháng, Vua quan lại kéo nhau lên Bảo Lạc, Cao Bằng rồi sang Quảng Tây (Trung Quốc), Cai Kinh ở lại đánh Pháp đến cùng. Đến châu Quảng Thuận, Thống Luận ở lại hộ giá Vua, còn Tôn Thất Thuyết đi cầu cứu viện binh nhưng không thành và chết ở Long Châu (Trung Quốc). Sau đó, Vua để quan quân ở lại, chỉ có hai trưởng vệ và Thống Luận cùng bản bộ đi theo. Về đến châu Thập Lục thì quân Pháp bắt được Vua, Thống Luận đem tàn quân chạy về Yên Thế và Tam Đảo (Thái Nguyên) ẩn náu. Qua tư liệu trên, mọi người được biết thêm: Tôn Thất Thuyết không chỉ “cõng” Vua Hàm Nghi (9 tuổi) ra Hương Khê (Hà Tĩnh) để mưu sự Cần Vương mà còn đưa Vua sang tận Tàu cầu viện nhưng không thành.

Đỗ Văn Thái

Vùng đất, lánh nạn, hai vua, một chúa
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Doanh nhân Lê Văn Thùa: Khó nhất là vượt qua chính mình

Doanh nhân Lê Văn Thùa: Khó nhất là vượt qua chính mình

(BGĐT) - Hơn 20 năm trước, sau khi xuất ngũ, doanh nhân Lê Văn Thùa, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Việt Thắng đã lựa chọn khởi nghiệp từ một cửa hàng kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) nhỏ ở thị xã Bắc Giang. Vững vàng chèo lái “con thuyền” doanh nghiệp (DN) vượt qua sóng gió đi đến thành công, ông đã nhiều lần được vinh danh là doanh nhân tiêu biểu của tỉnh và toàn quốc.

Giữ gìn nét đẹp văn hóa lễ hội ở Bắc Giang

Giữ gìn nét đẹp văn hóa lễ hội ở Bắc Giang

(BGĐT) - Mùa lễ hội Xuân Đinh Dậu sắp đến, nhiều nơi đang tích cực chuẩn bị cho khai hội. Làm gì để phát huy những nét đẹp văn hóa, khắc phục hạn chế, tạo ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách ở lễ hội? Phóng viên Báo Bắc Giang phỏng vấn ông Nguyễn Sĩ Cầm, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về vấn đề này.

Vượt qua bóng tối

Vượt qua bóng tối

(BGĐT) - Bỗng dưng đôi mắt không còn nhìn thấy ánh sáng, chị tưởng bầu trời sụp xuống đầu, cuộc sống trở nên vô nghĩa. Nhưng bằng ý chí, nỗ lực của bản thân cùng sự động viên, chia sẻ của mọi người, chị đã vượt lên sự nghiệt ngã của số phận, sống có ích cho gia đình, xã hội.

Dễ tăng, khó giảm

(BGĐT) - Một, hai tháng nay, câu chuyện giá nông sản từ gà, lợn, trứng đến rau xanh giảm mạnh đang khiến nông dân khốn đốn.

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.