CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Tục rửa cày bừa cầu mùa bội thu của người Sán Dìu

(BGĐT) - Người Sán Dìu ở Bắc Giang sống tập trung ở một số huyện như: Sơn Động, Lục Ngạn, Lục Nam và sống xen kẽ với các dân tộc: Hoa, Kinh, Tày, Nùng trong các làng, xã của huyện Yên Thế và Lạng Giang.  Văn hóa người Sán Dìu khá phong phú, thể hiện ở các phong tục, tập quán, lễ nghi và tục rửa cày bừa là một trong những nét văn hóa đặc sắc.

Tục rửa cày bừa,  cầu mùa, bội thu, Sán Dìu, Bắc Giang

Người trong gia đình, dòng họ chuẩn bị lễ vật cho Lễ rửa cày bừa.

Trong một năm, người Sán Dìu có nhiều lễ tiết. Tháng Bảy âm lịch, họ có Tết Mười tư (14-7). Tết Mười tư tháng Bảy âm lịch của người Sán Dìu được tổ chức trong khuôn khổ gia đình hoặc dòng tộc nhưng khá thịnh soạn bởi nó có ý nghĩa văn hóa truyền thống. Vào ngày này, cả làng, bản, dòng tộc làm lễ cúng gia tiên và thần Nông cẩn báo với các bậc linh thiêng: Công việc đồng áng cấy cày vụ mùa đã xong, tiết Hạ đã qua và chuyển sang tiết Thu, nhà nông sắp sửa làm những công việc mới của tiết Thu. Người Sán Dìu thường gọi Tết Mười Tư là “Lễ rửa cày bừa” hoặc “Lễ lên đồng” vì trước đó họ có “Lễ xuống đồng” vào dịp đầu tháng Sáu âm lịch, lúc sắp bước vào cấy vụ mùa.

Vụ cấy lúa mùa (lúa đông xuân) xưa của người Sán Dìu rất quan trọng vì một năm đồng bào chỉ có một vụ lúa nước. Vào vụ lúa này, đồng bào còn trồng các loại cây hoa màu, lương thực khác như đỗ, lạc, ngô, khoai… Sản phẩm vụ mùa có ý nghĩa quyết định đến đời sống gia đình đồng bào Sán Dìu trong năm. Đồng bào làm lụng rất vất vả, kỹ lưỡng từng khâu trong sản xuất mong đạt được năng suất thu hoạch cao. Vì thế, sau khi kết thúc việc cấy trồng vụ đông xuân, đồng bào vui mừng như được "xả hơi", trút được gánh nặng cơ bản trong năm.

Lễ vật đặc sắc không thể thiếu trong mâm cúng gia tiên, thần Nông trong Lễ rửa cày bừa là món bánh nhân điền. Để làm được loại bánh này nguyên liệu cần có: Bột gạo nếp, đỗ xanh (mặn hoặc ngọt để dùng làm nhân), lạc rang, đường đen và lá mít. Bột gạo nếp được nhào thành từng con bột vừa tầm tay rồi cho vào luộc chín, vớt các con bột luộc chín ra đánh quện thật dẻo rồi nặn bánh, tra nhân theo sở thích của mỗi gia đình. Khi bánh làm xong được đặt lên lá mít đã rửa sạch rồi cho vào nồi hấp cách thủy. Bánh cũng có thể ăn ngay được nếu trong quá trình làm không để lẫn bột sống và nhân bánh đã được làm chín trước. Bánh nhân điền có ý nghĩa quan trọng trong cuộc lễ. Những nguyên liệu dùng làm bánh là sản phẩm được chọn lọc lại từ vụ mùa năm trước dành để cúng tạ thần nông, gia tiên với mong ước vụ mùa năm nay được mưa thuận gió hòa, cho thu hoạch cao hơn năm trước.

Sau Lễ rửa cày bừa, bước sang tiết Thu, trai gái, già trẻ người Sán Dìu xưa thường tổ chức đi chơi đến các làng, bản lân cận hoặc xa hơn để hát đối-hay gọi là hát soọng cô thể hiện tâm trạng vui mừng vừa làm xong một vụ mùa nặng nhọc vất vả, cũng là lúc để anh em, bạn bè chia sẻ, tâm giao và kết thêm bạn mới. Tại cuộc lễ đó, thầy cúng cầu mong gia tiên che chở cho đoàn đi soọng cô được vui vẻ, an toàn, có thêm nhiều bạn mới.

Ngày nay, mặc dù thời điểm kết thúc công việc cấy trồng vụ mùa có sớm hơn do sử dụng các giống cây trồng ngắn hạn nhưng Lễ rửa cày bừa của người Sán Dìu vẫn được duy trì tổ chức cúng đúng ngày. Chỉ có điểm khác xưa là: Sau ngày Lễ rửa cày bừa, đồng bào Sán Dìu ít tổ chức đi soọng cô mà thay vào đó, họ làm các việc khác nhằm nâng cao đời sống kinh tế cho gia đình và dòng tộc.

Thanh Huyền

Tục rửa cày bừa, cầu mùa, bội thu, Sán Dìu, Bắc Giang
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Thầy giáo Lại Tiến Minh: Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng

Thầy giáo Lại Tiến Minh: Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng

(BGĐT) - Học sinh cấp 3 Hà thành thường gọi thầy giáo Lại Tiến Minh bằng tên thân mật “Thầy Minh xì-tin”. Từng có những thành công ở nhiều lĩnh vực như làm mẫu quảng cáo, thời trang, dẫn chương trình và cả kinh doanh… cho thu nhập hơn hẳn nghề dạy học nhưng với Tiến Minh: “Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng”.

Gắn lễ hội với phát triển du lịch

Gắn lễ hội với phát triển du lịch

(BGĐT) - Những ngày đầu Xuân Đinh Dậu 2017, tại các điểm đến văn hóa tâm linh, danh lam thắng cảnh và một số lễ hội trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã thu hút lượng du khách tăng rất mạnh so với năm trước. Thực tế  này tiếp tục gợi mở cho chúng ta hướng đi về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của các lễ hội gắn với phát triển du lịch.

Yêu thương là cúi xuống thật gần

Yêu thương là cúi xuống thật gần

(BGĐT) - 16 lần tình nguyện hiến máu, là cầu nối yêu thương đến các nhà hảo tâm giúp đỡ hàng tỷ đồng cho nhiều hoàn cảnh khó khăn; tự tay làm 70 kg ruốc gửi đồng bào miền Trung bị lũ lụt; bản thân đã đăng ký hiến mô tạng và vận động được hơn 20 người đăng ký… là những thông tin ban đầu về cô gái Nguyễn Thị Nga ở xã Đại Hóa, huyện Tân Yên (Bắc Giang).

Kết nối sinh viên với doanh nghiệp

(BGĐT) - Hội Thanh niên Việt Nam vừa có sáng kiến tổ chức các hoạt động kết nối sinh viên với doanh nghiệp. Cả hai phía sinh viên và doanh nhân có sự gặp gỡ, hợp tác thì chắc chắn sẽ mang lại lợi ích kép, bớt gánh nặng của cả gia đình và xã hội.

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.