CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Hai ông Nghè làng Trâu Lỗ

(BGĐT) - Làng Trâu Lỗ (còn gọi là làng Sổ), xưa thuộc tổng Mai Đình, huyện Tân Phúc, nay thuộc xã Mai Đình, huyện Hiệp Hoà (Bắc Giang). Đây là quê hương của hai trạng nguyên Đoàn Xuân Lôi và Nguyễn Đình Tuân.

 

Hai ông Nghè, làng Trâu Lỗ

Chân dung cụ Nghè Sổ Nguyễn Đình Tuân.

Đoàn Xuân Lôi - người khai sinh tên làng Trâu Lỗ

Truyền thuyết về lai lịch tên làng Trâu Lỗ được kể rằng: Năm Giáp Tý (1384), nhà Trần mở khoa thi Thái học sinh, Đoàn Xuân Lôi đỗ trạng nguyên. Khi làm quan trong triều, ông muốn làng mình luôn giữ được truyền thống hiếu học, khoa bảng, truyền thống Nho giáo (Đạo Khổng Tử và Mạnh Tử). Ông tâu với vua xin đổi tên làng Sổ thành làng Trâu Lỗ (nước Trâu và nước Lỗ là quê hương của Đức Khổng Tử và Mạnh Tử). Tên làng Trâu Lỗ có từ đó.

Sau khi đỗ trạng nguyên, ông được cử làm trợ giáo Quốc Tử Giám. Năm 1392, Hồ Quý Ly lúc đó đang giữ chức Đồng binh chương sự, Phụ chính thái sư viết sách Minh Đạo gồm 14 thiên. Sách Minh Đạo phê phán Khổng Tử. Nhận thấy đây là một âm mưu có ý chối bỏ cả đạo nghĩa vua tôi, Đoàn Xuân Lôi đã bác lại. 

Trong một bức thư dài dâng lên vua, Đoàn Xuân Lôi đã vạch ra quan điểm sai trái của Hồ Quý Ly và coi sách Minh Đạo là ngụy thư. Mưu đồ bị vạch trần, Hồ Quý Ly tức giận giáng chức Đoàn Xuân Lôi từ Trung thư Thị Lang xuống làm Thông phán Ái Châu (Thanh Hoá). Năm 1397, Hồ Quý Ly ép vua dời đô vào Thanh Hoá gọi là Tây Đô. Khi đang xây thành, có kẻ dâng con bọ lá giống hình con ngựa, bọn xu nịnh cho là điềm tốt, Hồ Quý Ly đặt tên là Diệp mã nhi (con ngựa lá) và ra đề cho các danh sĩ làm thơ, phú chúc tụng. Đoàn Xuân Lôi đã làm bài phú “Diệp mã nhi” bằng chữ Hán có ý đả kích Hồ Quý Ly. Bài phú được truyền tụng rộng rãi.

 

Hai ông Nghè, làng Trâu Lỗ

Bản sắc phong cho cụ Nguyễn Đình Tuân.

Nguyễn Đình Tuân - ông tổ của cây chè Tân Cương

Cũng sinh ra tại làng Sổ (1867), từ nhỏ, Nguyễn Đình Tuân đã nổi tiếng thông minh hơn người. 6 tuổi, ông đã học xong Tam Tự kinh, 8 tuổi học hết bộ luật ngữ và nửa bộ Khổng Tử. Đến tuổi 35, thần đồng làng Trâu Lỗ Nguyễn Đình Tuân đỗ đầu tiến sĩ khoa Tân Sửu 1901, trúng Đình nguyên (nhà Nguyễn không lấy trạng nguyên). Với những người đỗ đạt cao, Nhà vua “vời” vào thăm vườn Thượng uyển, cho phép mỗi tân quan hái một bông hoa mình thích để triều đình đúc vàng tặng bông hoa tương ứng cho vị quan đó. Nguyễn Đình Tuân chọn cho mình bông mai màu trắng nhỏ xíu nên ông còn có tên Hữu Mai và cũng là bút danh cho những tác phẩm văn học sau này. 

Tiêu biểu là những trang Tự truyện được ghi trong gia phả của dòng Họ Nguyễn và bộ sách Đại Việt Quốc sử cải lương, viết bằng văn tự Hán-Nôm gồm 4 quyển, dày ngót một nghìn trang. Đây là bộ sử mà tác giả muốn cung cấp cho các thế hệ mai sau về lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam qua các thời đại.

Tiến sĩ Nguyễn Đình Tuân được Triều đình nhà Nguyễn bổ nhiệm giữ nhiều trọng trách của đất nước và dấu ấn đậm nét nhất của ông là dành cho sự nghiệp “trồng người”. Từ khi làm giáo thụ tỉnh Yên Bái rồi làm Đốc học nhiều tỉnh, ông Nghè Tuân nổi tiếng là thầy hay chữ, có nhiều học trò đỗ đạt. Khi làm Tuần phủ Thái Nguyên, có một vùng đất thuộc huyện Đồng Hỷ hoang sơ, dân cư thưa thớt, Tuần phủ Nguyễn Đình Tuân cho thành lập xã mới mang tên Tân Cương. Đích thân ông về xem đất, chọn hướng cho xây cất ngôi đình. 

Để dân thoát cảnh nghèo đói, ông đã đưa giống chè Phú Thọ về trồng ở nơi này. Hợp khí hậu và thổ nhưỡng, chè Tân Cương có năng suất cao, hương vị tuyệt vời. Có công lao xây dựng vùng đất trù phú nên khi còn sống, cụ Nghè đã được người dân Tân Cương tôn là Thành Hoàng và ông tổ của cây chè Tân Cương.

Trần Quyển - Thu Hường

Hai ông Nghè, làng Trâu Lỗ
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Thầy giáo Lại Tiến Minh: Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng

Thầy giáo Lại Tiến Minh: Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng

(BGĐT) - Học sinh cấp 3 Hà thành thường gọi thầy giáo Lại Tiến Minh bằng tên thân mật “Thầy Minh xì-tin”. Từng có những thành công ở nhiều lĩnh vực như làm mẫu quảng cáo, thời trang, dẫn chương trình và cả kinh doanh… cho thu nhập hơn hẳn nghề dạy học nhưng với Tiến Minh: “Hạnh phúc là được đứng trên bục giảng”.

Gắn lễ hội với phát triển du lịch

Gắn lễ hội với phát triển du lịch

(BGĐT) - Những ngày đầu Xuân Đinh Dậu 2017, tại các điểm đến văn hóa tâm linh, danh lam thắng cảnh và một số lễ hội trên địa bàn tỉnh Bắc Giang đã thu hút lượng du khách tăng rất mạnh so với năm trước. Thực tế  này tiếp tục gợi mở cho chúng ta hướng đi về bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa của các lễ hội gắn với phát triển du lịch.

Yêu thương là cúi xuống thật gần

Yêu thương là cúi xuống thật gần

(BGĐT) - 16 lần tình nguyện hiến máu, là cầu nối yêu thương đến các nhà hảo tâm giúp đỡ hàng tỷ đồng cho nhiều hoàn cảnh khó khăn; tự tay làm 70 kg ruốc gửi đồng bào miền Trung bị lũ lụt; bản thân đã đăng ký hiến mô tạng và vận động được hơn 20 người đăng ký… là những thông tin ban đầu về cô gái Nguyễn Thị Nga ở xã Đại Hóa, huyện Tân Yên (Bắc Giang).

Kết nối sinh viên với doanh nghiệp

(BGĐT) - Hội Thanh niên Việt Nam vừa có sáng kiến tổ chức các hoạt động kết nối sinh viên với doanh nghiệp. Cả hai phía sinh viên và doanh nhân có sự gặp gỡ, hợp tác thì chắc chắn sẽ mang lại lợi ích kép, bớt gánh nặng của cả gia đình và xã hội.

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.