CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Vang âm một khúc hát

(BGĐT) - Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Trưởng Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương, nguyên Bộ trưởng Bộ Văn hóa - Thông tin tham gia hoạt động cách mạng từ thời phong trào sinh viên ở Huế. Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ là một trong những bài thơ đặc sắc của ông trong những năm chống Mỹ cứu nước.

Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
Mẹ giã gạo mẹ nuôi bộ đội
Nhịp chày nghiêng giấc ngủ em nghiêng
Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi
Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối
Lưng đưa nôi và tim hát thành lời:
- Ngủ ngoan a Kay ơi, ngủ ngoan a Kay hỡi
Mẹ thương a Kay, mẹ thương bộ đội
Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần
Mai sau con lớn vung chày lún sân…

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
Mẹ đang tỉa bắp trên núi Ka Lủi
Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ
Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng
- Ngủ ngoan a Kay ơi, ngủ ngoan a Kay hỡi
Mẹ thương a Kay, mẹ thương làng đói
Con mơ cho mẹ hạt bắp lên đều
Mai sau con lớn phát mười Ka Lủi…

Em cu Tai ngủ trên lưng mẹ ơi
Em ngủ cho ngoan đừng rời lưng mẹ
Mẹ đang chuyển lán, mẹ đi đạp rừng
Thằng Mỹ đuổi ta phải rời con suối
Anh trai cầm súng, chị gái cầm chông
Mẹ địu em đi để giành trận cuối
Từ trên lưng mẹ, em đến chiến trường
Từ trong đói khổ em vào Trường Sơn
- Ngủ ngoan a Kay ơi, ngủ ngoan a Kay hỡi
Mẹ thương a Kay mẹ thương đất nước
Con mơ cho mẹ được thấy Bác Hồ

Mai sau con lớn làm người Tự do… 

Nguyễn Khoa Điềm

 

Vang âm, một khúc hát, em bé, lưng mẹ
Ảnh minh họa.
Bài thơ chỉ có hai nhân vật: Mẹ và còn (gọi là em theo cách nói địa phương) với độc thoại, độc cả người mẹ. Qua đứa con, người mẹ giãi bày lòng mình với cách mạng. Đó là công việc, cũng là niềm tin, hy vọng của một người mẹ trẻ miền núi ở hậu phương giữa chiến trường Tây Nguyên. 

Hiểu rộng ra là những người dân trong cuộc kháng chiến vệ quốc vĩ đại. Người mẹ địu con làm công việc thường ngày: Giã gạo nuôi bộ đội, đi tỉa bắp trên núi, chuyển lán vào rừng. Ở đây lòng yêu con đằm thắm, da diết, rưng rưng gắn kết với lòng yêu nước một cách rất cụ thể và sâu sắc. Điệp khúc ngủ ngoan a Kay ơi, ngủ ngoan a Kay hỡi vang động trong tim chúng ta. Đứa con trong khúc ca này chính là tâm sự, nỗi niềm của người mẹ, là tim hát thành lời. Người mẹ vất vả, cực nhọc khi địu con giã gạo: Mồ hôi mẹ rơi má em nóng hổi/ Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối, khi tỉa bắp: Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ, lại còn phải chuyển lán, đạp rừng… 

Vượt lên tất cả nhọc nhằn, cay đắng, người mẹ ấy thầm lặng cần mẫn giã gạo nuôi bộ đội để có sức đánh giặc, đi tỉa bắp để dân làng khỏi đói, rời chuyển lán để giành trận cuối. Người mẹ là hiện tại. Đứa con là tương lai. Mơ ước, nguyện vọng của người mẹ cho đứa con cứ lớn dần từ gần tới xa, từ nhỏ đến lớn, từ trước mắt tới lâu dài. Ban đầu người mẹ chỉ mong con khỏe mạnh, cường tráng để mong chày gạo lún sân, phát mười cái nương trên núi Ka Lủi, về sau trưởng thành đi chiến đấu để làm người Tự do, tức là làm người dân ở đất nước độc lập, tự do. Người ta sống bằng niềm tin, hy vọng. Điều này rất đúng với bài thơ này qua hình ảnh người mẹ.

Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ đặc sắc vì tác giả có cách diễn đạt của người Tây Nguyên. Nhà thơ có lối viết, ngôn từ cụ thể, giàu hình ảnh, hình tượng mà chỉ đến với tác giả tài năng và thực sự sống gắn bó máu thịt với đồng bào Tây Nguyên. 

Rất nhiều câu thơ sáng tạo găm vào tâm trí người đọc, những Vai mẹ gầy nhấp nhô làm gối, vung chày lún sân, Lưng núi thì to mà lưng mẹ nhỏ, Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi, mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng. Bài thơ ngợi ca về những người mẹ Tây Nguyên thật sâu sắc mà không hề có những câu chữ to tát, sục sôi nào. Nó như âm vang của tiếng chày giã gạo, bước chân, là một không gian Tây Nguyên sâu thẳm.

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm có nhiều thơ cổ vũ cách mạng. Tiêu biểu nhất thơ ông là trường ca Mặt đường khát vọng. Đây là một trong những trường ca nổi tiếng trong các trường ca của nhà thơ đương đại nước ta, đưa ông lên vị trí hàng đầu đội ngũ nhà thơ hiện nay. Cùng với trường ca, ông có rất nhiều bài thơ ngắn trong đó Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ là một trong những bài thơ góp phần làm nên tên tuổi sự nghiệp của ông.

Giang Kế Nhân 

(giới thiệu và bình)


Vang âm, một khúc hát, em bé, lưng mẹ
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 

TIN MỚI NHẤT CÙNG CHỦ ĐỀ

      Chiến sĩ công an nhặt được của rơi trả lại người mất

      Chiến sĩ công an nhặt được của rơi trả lại người mất

      (BGĐT) - Khoảng 21 giờ ngày 21-1, chị Mai Thùy Linh, thôn Xóm Làng, xã Bình Sơn, huyện Lục Nam (Bắc Giang) đi xem Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện lần thứ III, tại Quảng trường 21-1 của huyện, vô tình đánh rơi túi xách, bên trong có một chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 4S, một số đồ dùng cá nhân và 370 nghìn đồng. 

      Giữ gìn nét đẹp văn hóa lễ hội ở Bắc Giang

      Giữ gìn nét đẹp văn hóa lễ hội ở Bắc Giang

      (BGĐT) - Mùa lễ hội Xuân Đinh Dậu sắp đến, nhiều nơi đang tích cực chuẩn bị cho khai hội. Làm gì để phát huy những nét đẹp văn hóa, khắc phục hạn chế, tạo ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách ở lễ hội? Phóng viên Báo Bắc Giang phỏng vấn ông Nguyễn Sĩ Cầm, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về vấn đề này.

      Tiếng vọng từ non thiêng Tây Yên Tử

      Tiếng vọng từ non thiêng Tây Yên Tử

      (BGĐT) - Nói đến vùng đất non cao, non thiêng Tây Yên Tử (Yên Dũng, Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động) là nhằm đối sánh với vùng Đông Yên Tử gồm các huyện, thị xã Chí Linh (Hải Dương), Đông Triều, Uông Bí (Quảng Ninh). Hợp điểm của hai vùng văn hóa chính là chùa Đồng trên đỉnh non thiêng Yên Tử. 

      Tránh... ma

      (BGĐT) - Những chiếc xe máy rẹt qua như lao đi trong chốn không người. Khi áp sát mặt xuống vệ đường, người lái chưa tỉnh. Lúc lâu sau cả người lái, người ngồi sau mới bừng tỉnh. 

       

      © Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
      @ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
      Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
      Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
      ® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.