CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

Ò ó o

(BGĐT) - Tôi chẳng rõ từ khi nào gà rừng cũng giống bao con vật ở tự nhiên hoang dã lại được con người thuần dưỡng nuôi tại gia đình. Hàng ngàn năm? Hàng vạn năm? Nó có từ khi con người bắt đầu tách khỏi loài thú, có công cụ cầm tay hay là lúc có một căn nhà, đã lập nên làng nên xóm? Chỉ biết chắc chắn rằng, con vật đáng yêu này đã gắn chặt với đời sống, cuộc sống con người. 

gà rừng,  ò ó o, gắn chặt, đời sống, cuộc sống, con người

Nó xuất hiện trong thần thoại, cổ tích, ở sự tích xây thành Cổ Loa, ở câu chuyện Tấm Cám, Sọ Dừa… Ấy là con gà đã từng báo động thành sụp đổ; đã cục ta cục tác, cho ta nắm thóc, ta bới xương cho; đã ò ó o, có phải hoàng tử đón cô tôi về… Con gà rực rỡ chễm chệ trong tranh dân gian nổi tiếng Đông Hồ (Bắc Ninh) với đàn con líu ríu. Con gà được người lao khổ mượn tiếng để giãi bày tâm can: Gà kia mày gáy chiêu đăm/ Để chúa tao nằm, tao ngủ chút nao. Gà ơi, đừng gáy bên trái (chiêu), đừng gáy bên phải (đăm), nghĩa là gáy tứ phía, để ông chủ khỏi thức giấc. 

Gà hiện diện trong dân ca, ca dao, dân vũ, trong lời ăn tiếng nói. Này đây, thân phận cảnh người cha một mình nuôi con: Gà trống nuôi con. Này đây, hài hước của một cảnh đời, những Gà tơ xào với mướp già/ Vợ hai mươi mốt chồng đà bảy mươi/ Ra đường chị giễu, em cười/ Rằng hai ông cháu kết đôi vợ chồng; những Cưới em có cánh con gà/ Có dăm sợi bún, có vài hột xôi… Một sự thanh minh như khẳng định: Chớ thấy áo rách mà cười/ Những giống gà nòi, lông nó lơ thơ. Một sự hờn giận để tỏ ý ước mong của người con gái: Con gà rừng tốt mã khoe lông/ Chẳng cho đi chọi, nhốt lồng làm chi/ Thầy mẹ ơi, con đã đến thì/ Sao cha mẹ chẳng cho con đi lấy chồng. Nhiều, nhiều lắm tiếng gà vang dậy trong lời ca tiếng hát. Tiếng gà gáy đâu chỉ báo hiệu sớm mai mà còn báo hiệu của một làng quê yên bình. Trong chiến tranh, nhiều khẩu đội pháo phòng không bảo vệ bầu trời miền Bắc, vẫn có đàn gà quẩn quanh. Các chiến sĩ vẫn nuôi gà nhởn nhơ trên miệng hầm. Sự thanh thản, lạc quan đến kỳ lạ. Và đây là nỗi xúc cảm trào dâng của người đứng trên sông Thương giữa thời gian tĩnh lặng của chiến tranh:

Ngỡ bây giờ mới cảm hết quê hương

Tiếng sóng vỗ cần cù, không gian sâu lắng

Ôi muốn khóc sau tiếng gà trưa vắng

Con gà xưa mẹ gọi lúc xuống hầm.

(Trần Anh Trang)

Cũng trong chiến tranh, giữa những năm tháng ác liệt, nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm vẫn cảm nhận:

Ngày vui bay trong tiếng gà giòn giã

Buổi sáng, buổi trưa, buổi chiều hối hả

Ôi tiếng gà đầu năm

Hạnh phúc tròn trong hơi thở

Nồng nàn mùi đất sang xuân

Và đây:

Dù chúng giội hàng ngàn tấm thép

Từng giếng gà vẫn gọi ổ ta nghe 

(Ca Lê Hiến) 

Viết riêng về tiếng gà, nổi tiếng nhất vẫn là bài “Ò ó o” của nhà thơ Trần Đăng Khoa. Tác giả bài thơ này khi ấy mới chín tuổi. Bài thơ ảo từ đầu chí cuối. Mà thực, mà rộn rã, phơi phới sức sống, mãnh liệt.

…Tiếng gà

Giục quả na

Mở mắt

Tròn xoe…

Giục bông lúa

Uốn câu

Giục con trâu

Ra đồng

Giục đàn sao

Trên trời

Chạy trốn

Giục ông trời

Nhô lên

Rửa mặt

Ôi bốn bề

Bát ngát

Tiếng gà

Ò ó o

Ò ó o…

Tinh tế. Tinh nghịch. Hóm hỉnh. Vừa rộng, vừa sâu. Vừa cụ thể vừa khái quát. Đúng là thơ của một thần đồng.

Tiếng gà vang động ban mai, báo hiệu bóng tối đã qua, bình minh ngày mới đã tới còn có ý ẩn dụ. Tiếng gà ấy như hiệu lệnh, là phát súng gầm vang, là hồi trống giục giã, là cái mới, cái tốt đẹp đã tới. Trong kháng chiến chống Pháp có một câu ca ở vùng tạm chiếm:

Gà kia đã gáy vang trời

Thằng Tây mày sẽ đi đời nhà ma

Nhiều nhà cách mạng, chí sĩ yêu nước, dưới ách đô hộ của lũ thực dân; đế quốc đã dùng tiếng gà gáy qua thơ văn để kêu gọi thức tỉnh đồng bào vùng dậy đấu tranh.

Con gà thân thương gắn kết với đời sống dân ta nên chẳng có gì lạ khi nó có tên trong chu kỳ sáu mươi năm người Việt. Chắc chắn nó sẽ trường tồn theo lịch sử, và, những chú gà trống oai phong vẫn mãi mãi cất vang gọi bình minh đến…

Tản văn của Đỗ Nhật Minh

gà rừng, ò ó o, gắn chặt, đời sống, cuộc sống, con người
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Anh Lê Văn Tuân: Điển hình khởi nghiệp

Anh Lê Văn Tuân: Điển hình khởi nghiệp

(BGĐT) - Học hết lớp 12, anh Lê Văn Tuân, thôn Đền Giếng, xã Hồng Kỳ, huyện Yên Thế (Bắc Giang) không thi đại học mà lựa chọn Trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật tỉnh, theo học ngành chăn nuôi thú y. Với vốn kiến thức có được, anh áp dụng vào sản xuất, kinh doanh. Từ hai bàn tay trắng, sau 13 năm, anh đã có số vốn vài tỷ đồng. 

Vốn cho thanh niên khởi nghiệp: Điều kiện cần nhưng chưa đủ

Vốn cho thanh niên khởi nghiệp: Điều kiện cần nhưng chưa đủ

(BGĐT) - Bằng sức trẻ và nhạy bén tiếp cận cái mới, thời gian qua trên địa bàn tỉnh  Bắc Giang đã xuất hiện nhiều mô hình kinh tế của thanh niên nông thôn. Tuy vậy, khó khăn lớn nhất của nhiều bạn trẻ khi khởi nghiệp là vốn đầu tư.

Mật ngọt tháng Ba

Mật ngọt tháng Ba

(BGĐT) - Vào cữ tháng Ba, nhiều loài hoa đua nhau khoe sắc như vẫy gọi những đàn ong về làm mật. Nắm bắt quy luật này, không ít người di chuyển ong đến một số vùng cây ăn quả trọng điểm để khai thác mật hoa và thu lợi nhuận lớn. 

Đâu chỉ là việc làm

(BGĐT) - Tại buổi gặp mặt cán bộ lãnh đạo nữ của tỉnh nhân ngày Quốc tế phụ nữ 8-3, Bí thư Tỉnh uỷ Bùi Văn Hải ngoài ghi nhận những nỗ lực, đóng góp của chị em phụ nữ nói chung, cán bộ nữ lãnh đạo nói riêng còn bày tỏ băn khoăn về đời sống văn hoá, tinh thần của nữ công nhân các khu, cụm công nghiệp.

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , E_mail: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.