CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

5 quan tế tửu, tư nghiệp người Bắc Giang ở Quốc Tử Giám

(BGĐT) - Tế tửu và Tư nghiệp là hai chức quan đứng đầu Quốc Tử Giám. Đây là hai cơ quan đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực bậc cao nhất của nhà nước phong kiến Việt Nam. Trong số 58 nhà khoa bảng tỉnh Bắc Giang thời phong kiến có 5 vị được các vương triều giao cho giữ chức vị này. 

 

5 quan tế tửu, tư nghiệp, người Bắc Giang, ở Quốc Tử Giám

Các em học sinh nghe giới thiệu về nhà bia tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tiến sĩ Thân Nhân Trung (1419 - 1499), người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng, nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên. Ông thi đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Sửu, niên hiệu Quang Thuận thứ 10 (1469) và là người khai khoa cho truyền thống hiếu học, khoa bảng làng Yên Ninh. 

Kế sau ông có 9 người đỗ đại khoa, trong đó có 2 con trai (Thân Nhân Tín, Thân Nhân Vũ) và cháu nội là Thân Cảnh Vân thi đỗ Thám hoa khoa Đinh Mùi, niên hiệu Hồng Đức thứ 28 (1487). Cả bốn cha con ông cháu ra làm quan đồng triều. Ông làm quan đến chức Lại Bộ Thượng thư, Chưởng Hàn lâm viện kiêm Đông các đại học sĩ, Nhập nội phụ chính. Năm 1493, khi ông được giữ chức Hàn lâm viện thừa chỉ, Đông các đại học sĩ kiêm Tế tửu Quốc Tử Giám. 

Trong bài Văn bia đề danh Tiến sĩ khoa thi Mậu Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ 3 (1442) dựng ở Văn miếu Thăng Long - Hà Nội từ năm 1484 do Thân Nhân Trung soạn, ông đã phát triển tư tưởng hiền tài và nguyên khí của tiền nhân để đưa ra chân lý nổi tiếng “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Chân lý ấy đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị và tính thời sự. 

Tiến sĩ Nguyễn Lễ Kính (1443 - ?), sinh năm Quý Hợi niên hiệu Thái Hòa thứ 1 (1443), người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng (nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên). Sách Liệt huyện đăng khoa bị khảo phần ghi về các danh nhân khoa bảng huyện Yên Dũng chép: “Nguyễn Lễ Kính, người xã Yên Ninh, 33 tuổi đỗ Đồng tiến sĩ khoa Ất Mùi niên hiệu Hồng Đức thứ 6 (1475) đời Lê Thánh Tông. Làm quan đến chức Tư nghiệp Quốc Tử giám. Là cụ của Hoàng Giáp Nguyễn Nghĩa Lập”. 

Tiến sĩ Đỗ Văn Quýnh (1492 - ?), người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng (nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên). 29 tuổi, ông đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Canh Thìn niên hiệu Quang Thiệu thứ 5 (1520) đời Lê Chiêu Tông; làm quan đến chức Thừa Chánh sứ. Sách Liệt huyện đăng khoa bị khảo cho biết ông từng giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám. 

Tiến sĩ Nguyễn Doãn Địch (1490 - ?), người xã Hoàng Vân, huyện Hiệp Hòa (nay là thôn Hoàng Vân, xã Hoàng Vân, huyện Hiệp Hòa). 40 tuổi, ông đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân khoa (Hoàng giáp) khoa Kỷ sửu niên hiệu Minh Đức thứ 3 (1529) đời Mạc Đăng Dung, làm quan đến chức Thượng thư Lại bộ, Tế tửu Quốc Tử giám (Theo Liệt huyện đăng khoa bị khảo). 

Nguyễn Doãn Địch là bố vợ Hoàng Sầm, một danh nhân khoa bảng tài dị trong lịch sử khoa cử Việt Nam. Khi đã hơn 20 tuổi vẫn là kẻ mù chữ, nhưng do miệt mài đèn sách, năm 27 tuổi thi đỗ Hội Nguyên, vào thi Đình đỗ Đệ nhất Giáp Tiến sĩ cập đệ, đệ tam danh (Thám hoa), khoa thi Mậu tuất, niên hiệu Đại chính thứ 9 (1530) đời Mạc Đăng Doanh.

Tiến sĩ Hoàng Công Phụ (1567 - 1646) tự là Cẩm Quốc, người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng (nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên).  Hoàng Công Phụ từ nhỏ chuyên thi thư, có tài văn học. Năm 19 tuổi đậu Hương Tiến. Đến năm 53 tuổi thi đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi, niên hiệu Hoàng Định thứ 20 (1619). Sau khi thi đỗ được sơ bổ chức Giám sát ngự sử, sau ít lâu được đổi giữ chức Lễ khoa cấp sự trung. 

Năm Quý Hợi (1623) xảy ra sự biến trong Vương phủ, ông có công giúp chúa Trịnh Tráng, được phong Dực vận công thần, tước tử, được cấp 50 quân tùy hành. Năm Đinh Mão (1627) thăng Binh khoa đô cấp sự trung. Năm Mậu Thìn (1628) vì xét năm Bính Dần (1626) vâng mệnh đi tuế cống được thăng tước bá và được thăng giữ chức Tham chánh sứ Hải Dương. 

Năm Kỷ Tỵ (1629) được thăng tước hầu và sau này tiếp tục được thăng chức Thừa chánh sứ xứ Sơn Nam, Tả Thị Lang Bộ Binh. Năm Nhâm Ngọ (1642) kiêm thêm chức Quốc tử Giám Tư nghiệp. Năm Kỷ Sửu (1649) Thái Thượng Hoàng lại lên ngôi đổi niên hiệu là Khánh Đức nguyên niên, gia tặng cho Hoàng Công Phụ chức Công bộ Thượng thư, tước Lộc Quận công, hàm Thiếu bảo.

Nguyễn Văn Phong 

5 quan tế tửu, tư nghiệp, người Bắc Giang, ở Quốc Tử Giám
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Bác sĩ Nguyễn Văn Chuẩn: Giỏi phẫu thuật, sáng y đức

Bác sĩ Nguyễn Văn Chuẩn: Giỏi phẫu thuật, sáng y đức

(BGĐT) - Bác sĩ Nguyễn Văn Chuẩn (SN 1977), Trưởng Khoa Ngoại Chấn thương, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Bắc Giang là người có bàn tay "vàng", thực hiện thành công nhiều ca phẫu thuật khó. Mới đây, anh là một trong 10 thầy thuốc trẻ tiêu biểu toàn quốc được T.Ư Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tuyên dương.

Phấp phỏng mùa hoa vải

Phấp phỏng mùa hoa vải

(BGĐT) - Cữ này năm trước, vải thiều nở hoa rộ. Nhưng vì mùa đông ấm nên nhiều vườn vải hiện nay vừa ngậm nụ vừa nhú lộc, hiện tượng rất ít khi xảy ra. Người trồng vải ở Bắc Giang đang đứng trước nguy cơ trắng tay vụ này.

Yêu thương là cúi xuống thật gần

Yêu thương là cúi xuống thật gần

(BGĐT) - 16 lần tình nguyện hiến máu, là cầu nối yêu thương đến các nhà hảo tâm giúp đỡ hàng tỷ đồng cho nhiều hoàn cảnh khó khăn; tự tay làm 70 kg ruốc gửi đồng bào miền Trung bị lũ lụt; bản thân đã đăng ký hiến mô tạng và vận động được hơn 20 người đăng ký… là những thông tin ban đầu về cô gái Nguyễn Thị Nga ở xã Đại Hóa, huyện Tân Yên (Bắc Giang).

Nêu cao vai trò thủ lĩnh

(BGĐT) - Mới đây, Hội các doanh nghiệp (DN) cơ khí của tỉnh Bắc Giang tổ chức Đại hội lần thứ tư. 

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.