CƠ QUAN CỦA ĐẢNG BỘ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM TỈNH BẮC GIANG
TIẾNG NÓI CỦA ĐẢNG BỘ, CHÍNH QUYỀN VÀ NHÂN DÂN TỈNH BẮC GIANG

5 quan tế tửu, tư nghiệp người Bắc Giang ở Quốc Tử Giám

(BGĐT) - Tế tửu và Tư nghiệp là hai chức quan đứng đầu Quốc Tử Giám. Đây là hai cơ quan đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực bậc cao nhất của nhà nước phong kiến Việt Nam. Trong số 58 nhà khoa bảng tỉnh Bắc Giang thời phong kiến có 5 vị được các vương triều giao cho giữ chức vị này. 

 

5 quan tế tửu, tư nghiệp, người Bắc Giang, ở Quốc Tử Giám

Các em học sinh nghe giới thiệu về nhà bia tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Tiến sĩ Thân Nhân Trung (1419 - 1499), người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng, nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên. Ông thi đỗ Đệ tam giáp đồng Tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Sửu, niên hiệu Quang Thuận thứ 10 (1469) và là người khai khoa cho truyền thống hiếu học, khoa bảng làng Yên Ninh. 

Kế sau ông có 9 người đỗ đại khoa, trong đó có 2 con trai (Thân Nhân Tín, Thân Nhân Vũ) và cháu nội là Thân Cảnh Vân thi đỗ Thám hoa khoa Đinh Mùi, niên hiệu Hồng Đức thứ 28 (1487). Cả bốn cha con ông cháu ra làm quan đồng triều. Ông làm quan đến chức Lại Bộ Thượng thư, Chưởng Hàn lâm viện kiêm Đông các đại học sĩ, Nhập nội phụ chính. Năm 1493, khi ông được giữ chức Hàn lâm viện thừa chỉ, Đông các đại học sĩ kiêm Tế tửu Quốc Tử Giám. 

Trong bài Văn bia đề danh Tiến sĩ khoa thi Mậu Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ 3 (1442) dựng ở Văn miếu Thăng Long - Hà Nội từ năm 1484 do Thân Nhân Trung soạn, ông đã phát triển tư tưởng hiền tài và nguyên khí của tiền nhân để đưa ra chân lý nổi tiếng “Hiền tài là nguyên khí quốc gia”. Chân lý ấy đến nay vẫn vẹn nguyên giá trị và tính thời sự. 

Tiến sĩ Nguyễn Lễ Kính (1443 - ?), sinh năm Quý Hợi niên hiệu Thái Hòa thứ 1 (1443), người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng (nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên). Sách Liệt huyện đăng khoa bị khảo phần ghi về các danh nhân khoa bảng huyện Yên Dũng chép: “Nguyễn Lễ Kính, người xã Yên Ninh, 33 tuổi đỗ Đồng tiến sĩ khoa Ất Mùi niên hiệu Hồng Đức thứ 6 (1475) đời Lê Thánh Tông. Làm quan đến chức Tư nghiệp Quốc Tử giám. Là cụ của Hoàng Giáp Nguyễn Nghĩa Lập”. 

Tiến sĩ Đỗ Văn Quýnh (1492 - ?), người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng (nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên). 29 tuổi, ông đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Canh Thìn niên hiệu Quang Thiệu thứ 5 (1520) đời Lê Chiêu Tông; làm quan đến chức Thừa Chánh sứ. Sách Liệt huyện đăng khoa bị khảo cho biết ông từng giữ chức Tư nghiệp Quốc Tử Giám. 

Tiến sĩ Nguyễn Doãn Địch (1490 - ?), người xã Hoàng Vân, huyện Hiệp Hòa (nay là thôn Hoàng Vân, xã Hoàng Vân, huyện Hiệp Hòa). 40 tuổi, ông đỗ Đệ nhị giáp tiến sĩ xuất thân khoa (Hoàng giáp) khoa Kỷ sửu niên hiệu Minh Đức thứ 3 (1529) đời Mạc Đăng Dung, làm quan đến chức Thượng thư Lại bộ, Tế tửu Quốc Tử giám (Theo Liệt huyện đăng khoa bị khảo). 

Nguyễn Doãn Địch là bố vợ Hoàng Sầm, một danh nhân khoa bảng tài dị trong lịch sử khoa cử Việt Nam. Khi đã hơn 20 tuổi vẫn là kẻ mù chữ, nhưng do miệt mài đèn sách, năm 27 tuổi thi đỗ Hội Nguyên, vào thi Đình đỗ Đệ nhất Giáp Tiến sĩ cập đệ, đệ tam danh (Thám hoa), khoa thi Mậu tuất, niên hiệu Đại chính thứ 9 (1530) đời Mạc Đăng Doanh.

Tiến sĩ Hoàng Công Phụ (1567 - 1646) tự là Cẩm Quốc, người xã Yên Ninh, huyện Yên Dũng (nay là thôn Yên Ninh, thị trấn Nếnh, huyện Việt Yên).  Hoàng Công Phụ từ nhỏ chuyên thi thư, có tài văn học. Năm 19 tuổi đậu Hương Tiến. Đến năm 53 tuổi thi đỗ Đệ tam giáp đồng tiến sĩ xuất thân khoa Kỷ Mùi, niên hiệu Hoàng Định thứ 20 (1619). Sau khi thi đỗ được sơ bổ chức Giám sát ngự sử, sau ít lâu được đổi giữ chức Lễ khoa cấp sự trung. 

Năm Quý Hợi (1623) xảy ra sự biến trong Vương phủ, ông có công giúp chúa Trịnh Tráng, được phong Dực vận công thần, tước tử, được cấp 50 quân tùy hành. Năm Đinh Mão (1627) thăng Binh khoa đô cấp sự trung. Năm Mậu Thìn (1628) vì xét năm Bính Dần (1626) vâng mệnh đi tuế cống được thăng tước bá và được thăng giữ chức Tham chánh sứ Hải Dương. 

Năm Kỷ Tỵ (1629) được thăng tước hầu và sau này tiếp tục được thăng chức Thừa chánh sứ xứ Sơn Nam, Tả Thị Lang Bộ Binh. Năm Nhâm Ngọ (1642) kiêm thêm chức Quốc tử Giám Tư nghiệp. Năm Kỷ Sửu (1649) Thái Thượng Hoàng lại lên ngôi đổi niên hiệu là Khánh Đức nguyên niên, gia tặng cho Hoàng Công Phụ chức Công bộ Thượng thư, tước Lộc Quận công, hàm Thiếu bảo.

Nguyễn Văn Phong 

5 quan tế tửu, tư nghiệp, người Bắc Giang, ở Quốc Tử Giám
 
Bình luận mới vừa được thêm vào. Click để xem
Mới nhấtHay nhấtXếp theo:
 
 
 
 
 
     
 
Chiến sĩ công an nhặt được của rơi trả lại người mất

Chiến sĩ công an nhặt được của rơi trả lại người mất

(BGĐT) - Khoảng 21 giờ ngày 21-1, chị Mai Thùy Linh, thôn Xóm Làng, xã Bình Sơn, huyện Lục Nam (Bắc Giang) đi xem Ngày hội văn hóa các dân tộc huyện lần thứ III, tại Quảng trường 21-1 của huyện, vô tình đánh rơi túi xách, bên trong có một chiếc điện thoại di động nhãn hiệu Iphone 4S, một số đồ dùng cá nhân và 370 nghìn đồng. 

Giữ gìn nét đẹp văn hóa lễ hội ở Bắc Giang

Giữ gìn nét đẹp văn hóa lễ hội ở Bắc Giang

(BGĐT) - Mùa lễ hội Xuân Đinh Dậu sắp đến, nhiều nơi đang tích cực chuẩn bị cho khai hội. Làm gì để phát huy những nét đẹp văn hóa, khắc phục hạn chế, tạo ấn tượng tốt đẹp trong lòng du khách ở lễ hội? Phóng viên Báo Bắc Giang phỏng vấn ông Nguyễn Sĩ Cầm, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch về vấn đề này.

Tiếng vọng từ non thiêng Tây Yên Tử

Tiếng vọng từ non thiêng Tây Yên Tử

(BGĐT) - Nói đến vùng đất non cao, non thiêng Tây Yên Tử (Yên Dũng, Lục Nam, Lục Ngạn, Sơn Động) là nhằm đối sánh với vùng Đông Yên Tử gồm các huyện, thị xã Chí Linh (Hải Dương), Đông Triều, Uông Bí (Quảng Ninh). Hợp điểm của hai vùng văn hóa chính là chùa Đồng trên đỉnh non thiêng Yên Tử. 

Tránh... ma

(BGĐT) - Những chiếc xe máy rẹt qua như lao đi trong chốn không người. Khi áp sát mặt xuống vệ đường, người lái chưa tỉnh. Lúc lâu sau cả người lái, người ngồi sau mới bừng tỉnh. 

 

© Bản quyền thuộc Báo Bắc Giang. Địa chỉ: Số 49 Nguyễn Văn Cừ - TP Bắc Giang - Tỉnh Bắc Giang.
@ Tổng Biên tập TRỊNH VĂN ÁNH - Tòa soạn ĐT:84.0240.3856624
Fax:+84.0240.3856624 , Email: toasoanbbg@gmail.com
Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 285/GP-BTTTT của Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 02-6-2016.
® Ghi rõ nguồn "Báo Bắc Giang điện tử" khi phát hành lại thông tin từ website này.